Sprzedaż albo wynajem nieruchomości wymaga przygotowania kilku formalności. Jedną z nich może być świadectwo charakterystyki energetycznej, czyli dokument pokazujący zapotrzebowanie budynku lub lokalu na energię potrzebną do codziennego użytkowania. Jeśli dokumentu nie ma, właściciel nieruchomości naraża się na konsekwencje. Sprawdź, jakie są kary za brak świadectwa energetycznego.

Czym jest świadectwo charakterystyki energetycznej?

Świadectwo charakterystyki energetycznej określa charakterystykę energetyczną budynku lub jego części. Uwzględnia między innymi ogrzewanie, wentylację, chłodzenie, oświetlenie w budynkach niemieszkalnych oraz przygotowywanie ciepłej wody użytkowej. W dokumencie pojawia się między innymi wskaźnik zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną.

W praktyce świadectwo energetyczne pomaga kupującemu albo najemcy ocenić użytkowanie budynku i możliwe koszty eksploatacyjne. Nie jest to audyt energetyczny ani projekt modernizacji. Świadectwo charakterystyki energetycznej to obowiązkowy dokument informacyjny, wymagany w konkretnych sytuacjach.

Kiedy trzeba mieć świadectwo energetyczne?

Obowiązkowe świadectwo energetyczne jest potrzebne przede wszystkim przy sprzedaży oraz wynajmie nieruchomości. Dotyczy to między innymi sprzedaży domu jednorodzinnego, sprzedaży mieszkania, wynajmu lokalu mieszkalnego, wynajmu domu, lokalu usługowego lub innej części budynku.

W przypadku sprzedaży świadectwo charakterystyki energetycznej przekazuje się nabywcy przy zawarciu aktu notarialnego. Przy zawieraniu umowy najmu najemca powinien otrzymać kopię dokumentu. Przekazanie kopii świadectwa jest ważne, bo kupujący lub najemca nie mogą zrzec się prawa do otrzymania świadectwa energetycznego, jego kopii albo wydruku.

Świadectwo charakterystyki energetycznej może być też wymagane przy zakończeniu budowy albo przy wniosku o pozwolenie na użytkowanie budynku. Wtedy inwestor dołącza kopię świadectwa albo jego wydruk do dokumentów.

Kara za brak świadectwa energetycznego. Ile wynosi?

Kara za brak świadectwa może przybrać formę grzywny. W praktyce brak świadectwa energetycznego przy sprzedaży lub najmie może oznaczać karę finansową do 5000 zł. Przepisy przewidują odpowiedzialność za niewywiązanie się z obowiązku przekazania dokumentu, a wysokość grzywny wynika z ogólnych zasad dotyczących wykroczeń.

Warto to wyjaśnić, bo wokół tego tematu narosło sporo uproszczeń. Notariusz nie nakłada grzywny. W przypadku sprzedaży odnotowuje w akcie, czy świadectwo charakterystyki energetycznej zostało przekazane. Jeśli dokumentu nie ma, poucza sprzedającego o karze za brak świadectwa i niewykonanie obowiązku.

Brak świadectwa charakterystyki energetycznej nie powinien więc być traktowany jak drobiazg formalny. Nabywca może dochodzić spełnienia obowiązku, wzywając sprzedającego do przekazania dokumentu. W praktyce problem może też opóźnić finalizację transakcji.

Kto płaci za świadectwo energetyczne?

Za sporządzenie świadectwa energetycznego odpowiada zwykle właściciel nieruchomości, zarządca budynku albo inwestor. W przypadku sprzedaży jest to co do zasady koszt sprzedającego. W przypadku wynajmu obowiązek leży po stronie wynajmującego. To właściciel powinien zadbać o dokument, zanim przekaże nieruchomość kupującemu lub najemcy.

Sporządzenie świadectwa energetycznego budynku powinno być wykonane przez osobę uprawnioną do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej. Taka osoba musi figurować w wykazie prowadzonym w ramach centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków. Sam dokument ma numer z centralnego rejestru i może zostać przekazany w formie papierowej albo w formie elektronicznej, jeśli jest właściwie podpisany.

Czy brak świadectwa zawsze oznacza problem?

Nie zawsze istnieje obowiązek posiadania świadectwa energetycznego. Jeśli właściciel mieszka w swoim domu albo korzysta z lokalu wyłącznie na własne potrzeby i nie planuje sprzedaży ani najmu, samo posiadanie nieruchomości zwykle nie tworzy obowiązku posiadania świadectwa energetycznego.

Są też wyjątki. Zwolnione mogą być między innymi niektóre niektóre budynki objęte ochroną konserwatorską, miejsca kultu, wybrane budynki gospodarcze, część budynków mieszkalnych używanych sezonowo, obiekty wolnostojące poniżej określonej powierzchni oraz wybrane budynki gospodarstw rolnych. Wątpliwości warto sprawdzić indywidualnie, bo znaczenie może mieć sposób użytkowania, status prawny i wielkość nieruchomości.

Kiedy potrzebujesz nowego świadectwa energetycznego?

Świadectwo charakterystyki energetycznej jest ważne przez 10 lat od dnia sporządzenia. Nowego świadectwa energetycznego możesz potrzebować wcześniej, jeśli wykonano prace zmieniające charakterystykę energetyczną budynku lub lokalu. Chodzi na przykład o wymianę źródła ciepła, docieplenie, wymianę okien albo modernizację instalacji ciepłej wody użytkowej.

W takiej sytuacji stare świadectwo energetyczne może nie odpowiadać aktualnemu stanowi nieruchomości. Przy sprzedaży lub wynajmie bezpieczniej zamówić aktualne sporządzenie świadectwa energetycznego niż ryzykować, że dokument okaże się nieprzydatny.

Jak uniknąć kary?

Najprościej zamówić dokument przed sprzedażą albo wynajmem. Jeśli potrzebujesz świadectwa energetycznego, przygotuj podstawowe dane o nieruchomości, powierzchni, instalacjach, ogrzewaniu, wentylacji oraz sposobie przygotowania ciepłej wody użytkowej.

W Certyfikaty Zaborowski możesz zamówić świadectwo energetyczne online. Wybierz typ nieruchomości, uzupełnij formularz, prześlij dane i dokonaj płatności online. Po weryfikacji informacji dokument zostanie zrealizowany i przekazany w odpowiedniej formie.

Kary za brak świadectwa energetycznego najłatwiej ominąć, działając z wyprzedzeniem. To prostsze, szybsze i bezpieczniejsze niż tłumaczenie braku dokumentu przy sprzedaży lub wynajmie.